Raid 0 Veri Kurtarma

RAID 0 veri kurtarma, birden fazla diskin tek bir mantıksal sürücü gibi çalıştığı bir dizide veri kaybı yaşandığında uygulanan işlemdir. RAID 0, iki veya daha fazla diski birleştirerek hem kapasiteyi hem de okuma-yazma hızını artırır. Ancak bu hızın bir bedeli vardır: RAID 0'da hiçbir yedeklilik yoktur.

RAID 0'da veri neden bu kadar kolay kaybolur?

RAID 0, veriyi "stripe" adı verilen küçük parçalara böler ve bu parçaları sırayla disklere dağıtır. Örneğin iki diskli bir dizide bir dosyanın ilk parçası birinci diske, ikinci parçası ikinci diske, üçüncü parçası tekrar birinci diske yazılır. Hiçbir disk dosyanın tamamını barındırmaz.

Bunun pratik sonucu şudur: dizideki tek bir disk arızalandığında, sağlam kalan disklerdeki veri de kullanılamaz hale gelir. RAID 5 veya RAID 6'da olduğu gibi eksik parçayı hesaplayarak tamamlamaya yarayan bir parite bilgisi yoktur. Dört diskli bir RAID 0 dizisinde bir disk giderse, teorik olarak verinin %75'i hâlâ diskler üzerindedir ama dosyalar parça parça olduğu için hiçbiri açılamaz.

Bu nedenle RAID 0, kurtarma açısından tüm RAID seviyeleri içinde en zorlu olanıdır. RAID farkları nelerdir yazımızda seviyeler arasındaki dayanıklılık farkını ayrıntılı anlatmıştık.

RAID 0 dizilerinde en sık görülen kayıp senaryoları

• Tek diskin fiziksel arızası. Okuma kafası arızası, motor sıkışması veya elektronik kart hasarı. Dizideki en zayıf disk tüm sistemin ömrünü belirler.
• Denetleyicinin dizi bilgisini kaybetmesi. Diskler tamamen sağlamdır ancak disk sırası ve stripe boyutu bilgisi silinmiştir.
• Yanlışlıkla dizinin yeniden oluşturulması. Denetleyici arayüzünde "Create New Array" seçilmesi eski düzeni geri getirmez; yeni bir imza yazarak mevcut yapıyı bozar.
• Disklerin sırasının karışması. Diskler bakım için çıkarılıp farklı yuvalara takıldığında dizi okunamaz hale gelir.
• Dosya sistemi bozulması. Elektrik kesintisi sırasında yarım kalan yazma işlemleri, tüm diskleri sağlam olan bir diziyi bile erişilemez yapabilir.

RAID 0 kurtarma nasıl yapılır?

Kurtarma iki aşamalıdır. Önce arızalı diskin kendisi okunabilir hale getirilmeli, ardından dizinin mantıksal yapısı yeniden kurulmalıdır.

1. Fiziksel katman. Arızalı disk fiziksel hasar taşıyorsa temiz oda ortamında müdahale edilir. Amaç diski onarmak değil, üzerindeki veriyi bir kez okuyabilecek kadar çalıştırmaktır. Her diskin salt-okunur birebir kopyası (image) alınır.

2. Mantıksal katman. Kopyalar üzerinde dizinin üç parametresi tespit edilir: disklerin doğru sırası, stripe boyutu (genellikle 64 KB, 128 KB veya 256 KB) ve başlangıç ofseti. Bu üç değer doğru bulunduğunda dosya sistemi yeniden okunabilir hale gelir. Yanlış bir kombinasyon, dosyaları bozuk veya karışık gösterir.

Bu tespit deneme yanılmayla değil, disklerdeki veri desenlerinin analiziyle yapılır. Tüm işlemler orijinal disklere değil kopyalara uygulandığı için hatalı bir denemenin geri dönüşü vardır.

RAID 0'da veri kaybı yaşadıysanız yapmamanız gerekenler

• Dizi yeniden oluşturmayın. Bu, kurtarılabilir veriyi kalıcı olarak kaybettiren en yaygın hatadır.
• Arızalı diski defalarca takıp çıkarmayın. Mekanik arızalı bir disk her denemede biraz daha bozulur.
• Disk sırasını bozmayın. Çıkarmadan önce her diski yuva numarasıyla etiketleyin.
• chkdsk veya benzeri onarım araçları çalıştırmayın. Eksik diskli bir RAID 0'da bu araçlar tutarsızlığı kalıcılaştırır.
• Kurtarma yazılımı kurmayın. Yazılımın kendisi diske yazarak kurtarılacak veriyi bozabilir.

RAID 0 kullanıyorsanız akılda tutulması gereken

RAID 0 bir yedekleme yöntemi değildir; tam tersine, kullanılan disk sayısıyla orantılı olarak arıza riskini artırır. İki diskli bir dizide arıza olasılığı tek diske göre kabaca iki katıdır. Video kurgu veya geçici işlem alanı gibi hız kritik senaryolarda mantıklıdır, ancak mutlaka ayrı bir yedekle birlikte kullanılmalıdır.

RAID 0 dizinizde veri kaybı yaşadıysanız sistemi kapatın ve bizimle iletişime geçin. Analiz ücretsizdir; kurtarma öncesi net teklif sunulur.