Raid 5 Hesaplama Nasıl Yapılır?

RAID 5 hesaplama, bir RAID 5 dizisinin kullanılabilir kapasitesini, dayanıklılığını ve parite yükünü önceden belirlemek için yapılır. Doğru hesaplama, hem gereğinden fazla disk almanızı hem de kapasiteyi yanlış planlayıp kısa sürede dolan bir dizi kurmanızı önler.

Kullanılabilir kapasite nasıl hesaplanır?

RAID 5, dizideki disklerden birinin kapasitesi kadarını pariteye ayırır. Formül basittir:

Kullanılabilir kapasite = (Disk sayısı − 1) × En küçük diskin kapasitesi

Buradaki "en küçük disk" ifadesi önemlidir. Dizide farklı kapasitede diskler varsa, tüm diskler en küçüğü kadar kabul edilir. 4 TB'lık bir diski 2 TB'lık disklerin yanına koyarsanız, o diskin 2 TB'ı kullanılmaz.

Örnekler

• 3 × 4 TB: (3 − 1) × 4 = 8 TB kullanılabilir, 4 TB parite. Parite yükü %33.
• 4 × 4 TB: (4 − 1) × 4 = 12 TB kullanılabilir. Parite yükü %25.
• 6 × 8 TB: (6 − 1) × 8 = 40 TB kullanılabilir. Parite yükü %17.
• 8 × 12 TB: (8 − 1) × 12 = 84 TB kullanılabilir. Parite yükü %12,5.

Görüldüğü gibi disk sayısı arttıkça parite yükü oransal olarak azalır — ama bu, daha çok diskin her zaman daha iyi olduğu anlamına gelmez.

Neden çok diskli RAID 5 riskli olur?

RAID 5 yalnızca bir disk arızasına dayanır. Disk sayısı arttıkça iki şey aynı anda kötüleşir: herhangi bir diskin arızalanma olasılığı yükselir ve rebuild süresi uzar.

Rebuild, dizideki tüm diskleri baştan sona okuduğu için sistemi en yoğun yüklendiği ana sokar. 12 TB'lık diskler kullanan sekiz diskli bir dizide bu süreç günlerce sürebilir ve bu süre boyunca dizi ikinci bir arızaya karşı tamamen savunmasızdır. Diskler genellikle aynı partiden geldiği ve benzer yaşta olduğu için ikinci arıza tam da bu yük altında ortaya çıkar.

Pratik kural: 6 diski aşan ya da 8 TB üzeri disk kullanan dizilerde RAID 5 yerine RAID 6 tercih edilmelidir. RAID 6 iki diske dayanır ve rebuild penceresini kapatır — ayrıntılar RAID 6 veri kurtarma yazımızda.

Parite mantığı: veri nasıl geri hesaplanıyor?

RAID 5'in parite bilgisi, XOR adı verilen basit bir mantık işlemiyle üretilir. Diskler üzerindeki veri parçaları XOR'lanarak parite parçası elde edilir. Bir disk kaybolduğunda, kalan parçalar ve parite tekrar XOR'lanarak eksik parça birebir yeniden üretilir.

Bu yüzden RAID 5'te tek disk kaybı teorik olarak sorunsuzdur. Sorun, ikinci bir parça eksildiğinde denklemin çözülemez hale gelmesidir. Bu durumda kurtarma artık matematiksel değil, analitik bir işe dönüşür: disk sırası, stripe boyutu ve parite döngüsünün yönü verinin kendisinden çıkarılmalıdır.

Hesaplama yaparken atlanan noktalar

• Üretici TB'ı ile işletim sistemi TB'ı farklıdır. 4 TB etiketli bir disk Windows'ta yaklaşık 3,64 TB görünür. Planlama yaparken yaklaşık %9 pay bırakın.
• Hot spare diski kapasiteye dahil etmeyin. Yedek disk boşta bekler, kullanılabilir alana katkısı yoktur.
• Dizinin %80'inden fazlasını doldurmayın. Dolu diziler hem yavaşlar hem de kurtarma senaryolarını zorlaştırır.
• RAID bir yedekleme değildir. Silinen dosya, fidye yazılımı ve kullanıcı hatası RAID seviyesinden bağımsız olarak veriyi yok eder.

Mevcut bir RAID 5 dizisinde veri kaybı yaşadıysanız rebuild denemeyin; sistemi kapatıp bize ulaşın.